Ông Sơn nhấn mạnh: Ngày 21/2, Sở đã hoàn thành báo cáo và gửi trả lời Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) về quá trình thẩm định dự thảo và tự kiểm tra cơ sở pháp lý 4 vấn đề quy định tại Nghị quyết 23 của HĐND TP Đà Nẵng (12/2011), gồm: hạn chế nhập cư, cấm sang nhượng chung cư xã hội, tạm dừng đăng ký mới với cơ sở kinh doanh dịch vụ cầm đồ, tạm giữ phương tiện 60 ngày đối với học sinh chưa đủ tuổi điều khiển xe máy đến trường.

Trong đó, quan điểm của Đà Nẵng về quy định "Trong khi chờ xin ý kiến của Trung ương về một số vấn đề liên quan đến việc thực hiện Luật Cư trú trên địa bàn TP Đà Nẵng, tạm dừng giải quyết đăng ký thường trú mới vào khu vực nội thành đối với các trường hợp chỗ ở là nhà thuê, mượn, ở nhờ mà không có nghề nghiệp hoặc có nhiều tiền án, tiền sự" (điểm 9, khoản III, Điều 1 Nghị quyết 23) là không trái Luật Cư trú và các quy định của pháp luật có liên quan.

 

Ông Nguyễn Bá Sơn, Giám đốc Sở Tư pháp Đà Nẵng. Ảnh: Xuân Tuyết

Ông có thể nói rõ các quy định của những luật này?

Một trong những nguyên tắc quan trọng của Luật Cư trú được quy định tại khoản 2 Điều 4 là phải bảo  đảm hài hòa quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, lợi ích của Nhà nước, cộng đồng và xã  hội; kết hợp giữa việc bảo đảm quyền tự do cư trú, các quyền cơ bản khác của công dân và trách nhiệm của Nhà nước với nhiệm vụ xây dựng, phát triển kinh tế, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.

Để thực hiện các mục tiêu mà nguyên tắc trên đặt ra, có một công cụ quan trọng mà pháp luật giao cho các cấp chính quyền trong việc quản lý, điều tiết dân cư của mỗi địa phương, đó là quản lý cư trú, mà cốt lõi của vấn đề nằm ở công tác quản lý đăng ký nhân khẩu. Và để thực hiện được những nguyên tắc đó, khoản 3, Điều 6 Luật Cư trú nêu rõ: Giao trách nhiệm cho UBND các cấp trong phạm vi quyền hạn của mình thực hiện quản lý Nhà nước về cư trú tại địa phương theo quy định của luật này, các quy định khác của pháp luật có liên quan và phân cấp của Chính phủ.

 

Điều 12 Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 2003 cũng quy định: HĐND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có thẩm quyền “phân bổ dân cư và cải thiện đời sống nhân dân ở địa phương” và tại Điều 18 của luật này quy định: HĐND thành phố  trực thuộc Trung ương có thẩm quyền “quyết định biện pháp quản lý dân cư ở thành phố và tổ chức đời sống dân cư đô thị”.

Nếu không sai, tại sao Đà Nẵng vẫn phải chờ  xin ý kiến TƯ về  vấn đề này, thưa ông?

Sau khi Nghị quyết 23 ra đời, ngày 16/1/2012, Chủ tịch HĐND TP Đà Nẵng đã có văn bản xin ý kiến của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về vấn đề này. Sở Tư pháp cũng làm báo cáo, trả lời Bô Tư pháp về quá trình thẩm định và tự tra vấn đề hạn chế nhập cư này. Thực tế việc tạm dừng này xuất phát từ thực tiễn khi nhận thấy có những vấn đề nảy sinh trong quá trình triển khai Luật Cư trú, HĐND TP Đà Nẵng quyết định tạm dừng để xin ý kiến chỉ đạo của cấp trên.

Việc cấp dưới trong quá trình thực hiện công việc thuộc trách nhiệm của mình mà nảy sinh vướng mắc, có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý khác hoặc những hậu quả thực tế ngoài dự kiến thì việc xin chỉ đạo của cấp trên để tháo gỡ, để thực hiện cho tốt là một công việc thường xuyên của bất cứ cơ quan hay tổ chức nào. Đó cũng là thể hiện trách nhiệm của cơ quan Nhà nước trong việc thực thi chức năng nhiệm vụ của mình. Sau khi có ý kiến chỉ đạo của cấp trên, chắc chắn cơ quan chức năng cấp dưới phải chấp hành.

Nhưng thực tế vẫn có nhiều  ý kiến trái chiều về việc vi phạm pháp luật của các quy định này, theo ông vấn đề vướng mắc ở đây là gì?

Có nhiều ý kiến đồng tình và phản đối về quy định này, nhưng đây là quan điểm riêng của Đà Nẵng. Chúng tôi đã đối sánh, nghiên cứu nghiêm túc trên cơ sở các quy định của Luật Cư trú và các quy định của luật khác để chứng tỏ quy định từ Nghị quyết 23 không trái luật.

 

Đà Nẵng hạn chế nhập cư để nâng cao chất lượng dân số và giảm áp lực nên các vấn đề dân sinh, cơ sở hạ tầng, y tế, giáo dục

Phải chăng tình trạng nhập cư vào Đà Nẵng đang bộc lộ những vấn đề “nóng”, tiêu cực nên mới cần phải hạn chế?

Phải thừa nhận rằng, trong thành tích chung của Đà Nẵng gần 15 năm qua, bên cạnh sự đóng góp quan trọng của một bộ phận dân nhập cư, có một bộ phận không nhỏ người nhập cư là những người không nghề nghiệp, không có nhà cửa, không có chỗ ở ổn định hoặc có nhiều tiền án, tiền sự ồ ạt đổ về các quận nội thành, nơi có mật độ dân số đô thị thuộc loại cao nhất cả nước hiện nay.

 

Điều này làm cho sức chịu đựng của hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục bị quá tải; tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật và tội phạm hình sự các loại diễn biến phức tạp, trật tự, an toàn xã hội bị đe dọa. Một số mục tiêu thành phố đã đạt được trong 15 năm qua, hoặc những mục tiêu đặt ra trong những năm tới như: “Chương trình 5 không”, “Chương trình 3 có” (thành phố có môi trường đô thị văn minh và giàu tính nhân văn, có thiên nhiên trong lành và đời sống văn hóa cao, làm giàu bằng kinh tế tri thức; một trong những thành phố hài hòa, thân thiện, an bình; một thành phố hấp dẫn và đáng sống...) có nguy cơ bị phá vỡ hoặc không thể thực hiện được.

Về phía người nhập cư, nhìn vào thực tế ở những thành phố lớn khác, chúng ta thấy bên cạnh những người thành đạt, có cuộc sống tốt hơn ở quê nhà thì vẫn có một bộ phận người, không nghề nghiệp, không nơi ăn chốn ở, không việc làm, họ đến đô thị để hy vọng sẽ tạo dựng được cuộc sống tốt hơn, thu nhập cao và ổn định hơn. Tuy nhiên thực tế không như mong muốn, rất nhiều người còn lâm vào những tình cảnh khó khăn hơn, dẫn đến họ trở thành gánh nặng cho chính bản thân mình, cho gia đình và xã hội. Đây là  một thực tế cần được nhìn nhận, đánh giá đầy đủ và có giải pháp thấu đáo trong quá trình phát triển của một đô thị.

Trước tình hình trên, các đại biển HĐND đã thảo luận và biểu quyết thông qua nội dung này. Mục tiêu của việc này cũng chỉ nhằm nâng cao chất lượng dân số địa phương và giảm áp lực nên các vấn đề hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục.

Như  thế, với những đối tượng bị “siết” nhập cư, phải chăng họ hết cơ hội là công dân thành phố, thưa ông?

Nói Đà Nẵng “cấm cửa” dân nhập cư là hoàn toàn không đúng. Quy định trên cũng chỉ áp dụng trong khi chờ ý kiến chỉ đạo của Trung ương và cũng chỉ áp dụng trong phạm vi các quận trung tâm thành phố, nơi có mật độ dân cư cao, còn đối với các quận huyện ngoại thành, nơi mật độ dân cư không cao thì không áp dụng.

 

Cũng cần lưu ý rằng không giải quyết đăng ký thường trú mới không có nghĩa là họ hoàn toàn không còn cơ hội trở thành công dân của thành phố. Luật Cư trú quy định “cư trú là tạm trú và thường trú”. Thành phố vẫn giải quyết tạm trú cho họ để có cơ hội tìm kiếm việc làm ổn định, thu nhập ổn định, có cơ hội có nhà ở và từ đó họ có thể được giải quyết đăng ký thường trú như mọi công dân khác của thành phố.

Nếu được TƯ chấp nhận, Đà Nẵng sẽ  triển khai như thế nào, có chỉ dừng ở việc ngưng đăng ký thường trú mới?

Có hai giả thuyết: nếu không được chấp nhận thì Đà Nẵng sẽ tuân theo chỉ định của TƯ, tiến hành công tác đăng ký thường trú, tạm trú như thường lệ. Còn nếu được chấp nhận thì việc đầu tiên là nhanh chóng hoàn thiện các văn bản hướng dẫn, giải pháp thực hiện để tiếp tục trình xét. Hiện, các quận, ngành chức năng tiến hành khảo sát, đánh giá công tác nhập cư trên địa bàn, xây dựng các phương án phù hợp để có thể triển khai khi phù hợp.

Xin cảm ơn ông!

Xuân Tuyết (Thực hiện)

---

• Bộ Tư pháp "tuýt còi", Đà Nẵng nói gì?
• Muốn xem pháo hoa, bỏ 2,5 triệu/đêm ở khách sạn 1 sao
• Hàng loạt nội dung trái luật trong nghị quyết của HĐND TP.Đà Nẵng
• 'Đà Nẵng không mua quan bán chức'
• Đà Nẵng sẽ đối thoại với người ăn xin

• Hội An ‘tí hon’ giữa Hà Nội
• Đà Nẵng lần đầu tham gia lễ hội pháo hoa quốc tế tại nước ngoài
• Chợ "giỏi" tiếng Anh nhất nhì Việt Nam
• 'Đã làm quan là phải đàng hoàng'
• Bộ Tư pháp “tuýt còi” thành phố Đà Nẵng

---